Dlaczego nagłe zasuszanie jest lepsze dla krów mlecznych i zarządzania stadem?

Jakie są największe wyzwania w Twoim gospodarstwie mlecznym? Jesteśmy przekonani, że okres zasuszania znajdzie się wysoko na tej liście, zwłaszcza jeśli mówimy o krowach wysokowydajnych. Postęp, jaki dokonał się w hodowli – selekcja genetyczna, żywienie oraz wiedza i narzędzia do zarządzania stadem, przyczynił się do wzrostu wydajności mlecznej krów, a ta z kolei nie ułatwia zasuszania. Dodatkowo, okres zasuszania, a zwłaszcza jego początek, sprzyja ryzyku rozwoju infekcji wymienia – szacuje się, że ponad 60% nowych infekcji bakteryjnych w obrębie wymion ma swoje źródło właśnie w okresie zasuszania. Biorąc pod uwagę kluczowe znaczenie prawidłowego zasuszenia dla zapewnienia wyników produkcyjnych i zdrowia wymion w nadchodzącej laktacji, warto poświęcić temu procesowi więcej uwagi.

Zasuszanie w polskich gospodarstwach mlecznych stoi pod znakiem dywanowej terapii DC, a podanie konwencjonalnych środków w tym okresie jest traktowane rutynowo. Narastająca antybiotykooporność bakterii, wzrost zainteresowania dobrostanem zwierząt hodowlanych ze strony konsumentów oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji w przemyśle mleczarskim sprawiły, że zarządzanie zasuszaniem wymaga nowego podejścia.

Jakie są metody zasuszania krów mlecznych?

Istnieją dwa podstawowe podejścia do zatrzymania produkcji mleka w okresie zasuszania:

1. Nagłe zasuszenie,które polega na całkowitym zaprzestaniu doju w określonym z góry dniu, w oparciu o przewidywaną datę wycielenia i pożądany czas trwania okresu zasuszenia.
2. Stopniowe zasuszenie (dój przerywany), polegające na stopniowym zmniejszaniu częstotliwości doju przez określony czas, aż do ostatniego doju przed rozpoczęciem okresu zasuszenia, przy jednoczesnym ograniczaniu lub zmianie dawki żywieniowej.

Wybór jednej z tych dwóch metod zasuszania zależy w dużej mierze od regionu, przystosowaniu gospodarstwa i samego stada. Nagłe zasuszanie jest podejściem powszechnie stosowanym w USA (74% gospodarstw), Niemczech (73%) czy Szkocji (83%), podczas gdy w Finlandii 96% hodowców decyduje się na zasuszanie stopniowe (Bertulat i in., 2015, Fujiwara i in., 2018, Vilar i Rajala-Schultz, 2020). Z punktu widzenia zarządzania stadem, nagłe zasuszanie jest łatwe do wdrożenia i znacznie usprawnia proces, zwłaszcza w dużych stadach z całorocznymi wycieleniami. Umożliwia przeprowadzenie grupowego zasuszania w ciągu jednego, z góry ustalonego dnia. Może być trudniejsze w stadach o sezonowym wzorcu wycieleń, przy skumulowaniu pracy związanej z zasuszaniem w krótkim czasie. Zasuszanie nagłe w Polsce w ostatnich latach zyskuje na popularności, jednak nadal spotyka się z pewnymi ograniczeniami lub wyzwaniami, wynikającymi z rej metody.

Wpływ nagłego zasuszania na wydajność mleczną i LKS

Jednym z najczęściej podnoszonych argumentów przeciwko nagłemu zasuszaniu jest jego potencjalnie negatywny wpływ na wydajność mleczną i poziom komórek somatycznych w kolejnej laktacji. Dotychczasowe i niezależne badania (Gott i wsp., 2017; Combs i in., 2024) wykazały, że nagłe zasuszanie nie ma istotnego wpływu na te parametry w porównaniu z zasuszaniem stopniowym.

Zauważono natomiast, że krowy wysokowydajne zasuszone nagle, czyli w momencie wysokiej produkcji mleka, kontynuują wysokie pobranie suchej masy w okresie zasuszenia i w kolejnej laktacji. To bardzo korzystne warunki do produkcji mleka, mające swoje odzwierciedlenie w wyższej wydajności mlecznej na starcie nowej laktacji. Wysokie pobranie suchej masy w okresie zasuszenia pozytywnie wpływa na gospodarkę energetyczną, a tym samym na ogólny status zdrowotny krów mlecznych.

Długość zasuszenia

Odwieczne pytanie brzmi – ile powinno trwać zasuszenie? Długość okresu zasuszenia jest kluczowy do właściwej regeneracji wymienia i prawidłowego rozpoczęcia nowego cyklu laktacyjnego. Wpływa również na przyszły rozród. Badania wykazują, że u krów z krótszym okresem zasuszenia – zwłaszcza zasuszonych nagle, wydajność mleczna w kolejnej laktacji zmniejszyła się.  

Krowy zasuszone na okres krótszy niż 45 dni produkowały o 3,8 kg/dzień mleka mniej niż krowy zasuszone na okres równy lub dłuższy niż 65 dni oraz o 1,3 kg/dzień mleka mniej niż krowy zasuszone na 55-64 dni. Krowy zasuszone nagle i na okres krótszy niż 45 dni produkowały znacznie mniej mleka niż ich nagle, ale odpowiednio wcześnie zasuszone koleżanki. Takie różnice nie zostały zaobserwowane u krów zasuszanych stopniowo, z różną długością okresu zasuszenia. Nie stwierdzono za to bezpośredniego związku między metodą zasuszenia a zdrowiem wymion.

Nagłe zasuszanie a stres

Nagłe zasuszanie, w odróżnieniu od stopniowego, nie wymaga wprowadzania zmian w dotychczasowej rutynie i tym samym nie powoduje długotrwałego stresu u krów. Istnieje jednak korelacja między nagłym zasuszeniem a poziomem stresu, spowodowanym ciśnieniem w wymieniu i wynikającym z tego dyskomfortem. Dotyczy to zwłaszcza krów wysokowydajnych zasuszanych nagle (Vilar i Rajala-Schultz, 2018; Bertulat i wsp., 2013). W większości przypadków stres manifestowany jest przez niższe pobranie dawki i wzrost poziomu NEFA (ciał ketonowych) we krwi.

Nagłe zasuszanie, które rekomendujemy, wymaga wsparcia. Aby pomóc hodowcom w prawidłowym podejściu do nagłego zasuszenia oraz zwiększyć komfort krów w tym okresie, zaprojektowaliśmy zupełnie nowy produkt, niedostępny dotąd na rynku. AHV StopLac Tablet to prawdziwe wsparcie zasuszania!

AHV StopLac Tablet

Moment zasuszenia jest dla krowy źródłem stresu i zwiększonego ciśnienia w wymieniu, co z kolei wywołuje znaczny dyskomfort oraz zwiększa ryzyko wycieku mleka i infekcji bakteryjnych.

Radykalne zmniejszając produkcję mleka, poprzez czasową zmianę procesu fermentacji w żwaczu, StopLac Tablet prowadzi do zmniejszenia ciśnienia w wymieniu, istotnie poprawiając komfort krowy po zasuszeniu. Sprzyja to optymalnemu wykorzystaniu okresu zasuszenia, pozytywnie wpływając zarówno na zdrowie wymienia, jak i rozwój cielęcia.

#DryBetter, czyli lepsze zasuszanie dzięki AHV

4-8 tygodni przed zasuszaniem

1x AHV Extra Tablet

1x AHV Aspi Tablet

W dniu zasuszania, max. 2 godz. od ostatniego doju

4x StopLac Tablet

Źródła

Bertulat, S., Fischer-Tenhagen, C., Suthar, V., Möstl, E., Isaka, N., & Heuwieser, W. (2013). Measurement of fecal glucocorticoid metabolites and evaluation of udder characteristics to estimate stress after sudden dry-off in dairy cows with different milk yields. Journal of Dairy Science, 96(6), 3774–3787. http://dx.doi.org/10.3168/jds.2012-6425

Bertulat, S., Fischer-Tenhagen, C., & Heuwieser, W. (2015). A survey of drying-off practices on commercial dairy farms in northern Germany and a comparison to science-based recommendations. Veterinary Record Open, 2(1), e000068. https://doi.org/10.1136/vetreco-2014-000068

Combs, G. J., Flemming, T. A., Goetz, B. M., Rodríguez-Jimenez, S., Opgenorth, J., Mayorga, E. J., Buol, B. M., Schuling, S. E., Schimek, D. E., & Baumgard, L. H. (2024). 2386 – Pre-dry-off milk yield and its association with future metabolism and productivity. Abstract of the 2024 American Dairy Science Association Annual Meeting. Journal of dairy science, 107(1), 316.

Fujiwara, M., Haskell, M. J., Macrae, A. I., & Rutherford, K. M. D. (2018). Survey of dry cow management on UK commercial dairy farms. Veterinary Record, 183(9), 297. https://doi.org/10.1136/vr.104755

Gott, P. N., Rajala-Schultz, P. J., Schuenemann, G. M., Proudfoot, K. L., & Hogan, J. S. (2017). Effect of gradual or abrupt cessation of milking at dry-off on milk yield and somatic cell score in the subsequent lactation. Journal of Dairy Science, 100(3), 2080–2089. https://doi.org/10.3168/jds.2016-11444

Vilar, M. J. & Rajala-Schultz, P. J. (2018). Short communication: Drying-off practices and use of dry cow therapy in Finnish dairy herds. Journal of Dairy Science, 101(9), 7487–7493. https://doi.org/10.3168/jds.2018-14742

Vilar, M. J., & Rajala-Schultz, P. J. (2020). Dry-off and dairy cow udder health and welfare: Effects of different milk cessation methods. The Veterinary Journal, 262, 105503. https://doi.org/10.1016/j.tvjl.2020.105503