DIERZIEKTE KALVERDIARREE

Diarree (ook wel ‘neonatale diarree’ genoemd wanneer de symptomen zich voordoen in de eerste twee maanden na de geboorte) is één van de meest voorkomende ziektesymptomen bij kalveren en tevens één van de belangrijkste oorzaken van sterfte bij jongvee. Door diarree kunnen kalveren ook een groeiachterstand oplopen. 

Diarree bij kalveren heeft vaak een multifactoriële oorzaak: besmettelijk (infectieus), niet-besmettelijk (niet-infectieus) of een combinatie van beiden zijn (Groot et al., 2016). Als het milieu in de maag en de darmen verstoord is, worden de omstandigheden daar veel gunstiger voor een snelle ontwikkeling van ziektekiemen (Gezondheidsdienst voor Dieren, 2018). 

Wanneer er gesproken wordt over diarree bij jonge kalveren spelen vooral Rotavirus, Coronavirus, Cryptosporidium parvum en Entertoxigene Escherichia Coli (ETEC) een belangrijke rol. Daarnaast kunnen andere bacteriële infecties, zoals Salmonella en Campylobacter, ook aanleiding geven tot enteritis en diarree bij kalveren (Achá et al., 2004).

In figuur 3 vindt u een schematisch overzicht wanneer de meest voorkomende veroorzakers van kalverdiarree optreden in de dagen na geboorte (Witvrouwen, 2018).
Figuur 3: De meest voorkomende veroorzakers van kalverdiarree in de dagen na geboorte (Witvrouwen, 2018).

De meest voorkomende veroorzakers van kalverdiarree in de dagen na geboorte
 
Op Nederlandse melkveebedrijven is de kalversterfte gemiddeld 13,3% voor kalveren vanaf drie dagen tot een jaar. Kalveren die sterven rondom de geboorte worden hierbij niet meegerekend. Het sterftepercentage ligt al jaren boven de 10 procent en blijkt zelfs langzaam te stijgen. Gemiddeld 10% tot 12% van de levend geboren kalveren gaat in het eerste levensjaar dood (Pelikaan, 2009) waarvan de meerderheid sterft binnen 21 dagen (Reindsen, 2017). Uitdroging door een combinatie van vochtverlies door diarree en te weinig vochtverstrekking is met 56% doodsoorzaak nummer één (Ortiz-Pelaez et al., 2008).

Uit onderzoek blijkt dat een kalf met diarree 17 keer meer kans heeft op luchtwegproblemen. De kans op afvoer in de eerste lactatie is tevens 2,5 keer groter wanneer het als kalf diarree heeft gehad (Reindsen, 2017).

De kosten per gestorven kalf door diarree worden geschat op €100,00. Daarbij wordt de gemiddelde kalversterfte door diarree per bedrijf op 3 tot 6% geschat. De kosten van langere opfokperioden door groeivertraging door diarree worden geraamd op €25,00 tot €50,00 per extra maand. Later afkalven en minder ontwikkeling bij afkalven door kalverdiarree kost 50 kg melk per 305-dagenproductie per getroffen dier. Is het gewicht bij afkalven 10 kg lager, dan kost dat 50 liter melk per 305 dagen-productie per getroffen dier. Daarbij komen nog kosten voor extra arbeid en diergeneeskundige behandelingen (Nijhoving, 2015).
 
Tabel 8: Geraamde kosten van de kosten uitbraak kalverdiarree bij kudde van 100 zoogkoeien (Wright, 2012).

Kostenpost*
Berekening
Kosten / koe / kudde
Verminderde gemiddelde groeisnelheid voor 86 kalveren van 0,1kg/dag gedurende 180 dagen. Verkoopprijs £2,00/kg
(86 x 0.1 x 180 x £2,00) / 100
£31,00
4% kalversterfte door kalverdiarree (kalveren ter waarde van £540,00 minus £54,00 productiekosten)**.
(4 x £486,00) / 100
£6,10
Behandeling van kalverdiarree - 30 kalveren behandeld aan £25,00/hoofd
(30 x £25,00) / 100
£7,50
Totaal (in Britse ponden)
 
£57,94

* Let op: Prijzen in Britse pond sterling. Berekening bij assumptie dat er 90 kalveren geboren worden.
** 270 kg levend gewicht bij £2.00/kg minder £54,00 productiekosten – marketing £12,00, transport £17,00, dierenarts/medicatie £5,00 en voeding £20,00.
Dankzij AHV Calf Start krijgen onze kalfjes geen diarree meer, ze groeien goed en naar ons gevoel is ook de voederconversie verbeterd. Wij vinden het een ongekend en indrukwekkend resultaat.

S. de Boer, veehouder (Warder, Nederland)

AHV CALF START

AHV Calf Start

AHV New Pharma oplossing ter ondersteuning bij:
  • Spijsverteringsstooornissen.



MEER INFORMATIE

AHV Calf Aspi

AHV Calf Aspi

Vloeibare AHV New Pharma oplossing ter ondersteuning bij:
  • Herstel en het aansterken na ziekte;
  • Te combineren met diverse AHV Calf oplossingen.

MEER INFORMATIE
 
  • Achá S. J., Kühn I., Jonsson P., Mbazima G., Katouli M., Möllby R. (2004). Studies on calf diarrhoea in Mozambique: prevalence of bacterial pathogens. Acta Veterinaria Scandinavica, 45 (1/2), 27–36.
  • Gezondheidsdienst voor Dieren (2018). Diarree | www.gddiergezondheid.nl/diergezondheid/dierziekten/diarree (geraadpleegd: 27 mei 2018)
  • Groot M., van Asseldonk T. (2016) Stalboekje vleeskalveren. RIKILT Wageningen UR, Instituut voor Etnobotanie en Zoöfarmacognosie (IEZ). BAS nummer BO-20-016-004. RIKILT-Uitgave 2016.702
  • Klaremelk, Wat elke veehouder over diarree moet weten (Bijlage Schema soorten diarree). (geraadpleegd op 27 mei 2018)
  • Nijhoving, I., Henselmans T. (2015) Alstubiest: gezonde start, gezonde kalveren. MSD Kalvermagazine
  • Ortiz-Pelaez A., Pritchard D.G., Pfeiffer D.U., Jones E., Honeyman P., Mawdsley J.J., (2008) Calf mortality as a welfare indicator on British cattle farms. Veterinary Journal Vol. 176 (2): 177-181
  • Pelikaan F. (2009) Voorkom kalversterfte. Deel van kalveren met diarree sterft hongerdood. Veeteelt, maart 2, p. 37
  • Reindsen, H. Hoge kalversterfte vraagt om aandacht. Nieuwe Oogst (6 mei 2017) (geraadpleegd: 27 mei 2018).
  • Witvrouwen N. (2018). Diarree, de grootste oorzaak van kalversterfte (2018). Vanden Avenne-Ooigem.
  • Wright N. (2012). Economic Impact of Health and Welfare Issues in Beef Cattle and Sheep in England - ADAS.

NEW PHARMA OPLOSSINGEN

Lees over diverse dierziekten en bekijk onze online catalogus.

#NEWFARMER

Met New Pharma tonen New Farmers dat zij stààn voor goede zorg voor hun dieren. Volg het laatste nieuws en meer via onze social media.

ADVIES & DISTRIBUTIE

Wij voorzien u graag van advies op maat en verzorgen snelle distributie in uw regio.

HELPDESK

Onze internationale telefonische helpdesk staat u graag te woord en is 7 dagen per week dag en nacht bereikbaar via +31 (0)38-3030127 (lokaal tarief).
x