DIERZIEKTE MASTITIS

Mastitis is een ontsteking van het uierweefsel, veroorzaakt door bacteriën die de uier binnendringen. We onderscheiden twee soorten mastitis: klinische (zichtbare) mastitis en subklinische (niet-zichtbare) mastitis. Om uierproblemen op het bedrijf aan te pakken, is het belangrijk te weten welke bacterie de veroorzaker is van de klinische mastitis of het verhoogde celgetal. Met bacteriologisch onderzoek van de melk wordt de veroorzaker opgespoord. Veroorzakers van mastitis verdelen we in drie groepen: koegebonden bacteriën, omgevingsbacteriën en overige bacteriën (Hiemstra et al, 2003).

Bij klinische mastitis is sprake van afwijkende melk. De melk bevat vlokjes of klontjes en soms zelfs bloed. Het geïnfecteerde kwartier kan warm en gezwollen of hard aanvoelen. In sommige gevallen is de koe ziek. Er is een sterke relatie gevonden tussen klinische mastitis en celgetal. Daarmee is opnieuw bevestigd dat celgetal een belangrijke voorspeller is van uiergezondheid. 
Subklinische mastitis is niet zichtbaar. De melksamenstelling is afwijkend, maar dit is met het blote oog niet te zien. Subklinische mastitis wordt opgespoord met behulp van celgetalbepaling. Koeien met subklinische mastitis hebben een verhoogd celgetal.

Mastitis is een van de belangrijkste ziektes in de Nederlandse melkveehouderij en zorgt jaarlijks voor grote economische verliezen. Deze economische schade wordt met name veroorzaakt door een lagere melkproductie en melkkwaliteit, gebruik van antibiotica, de daarmee samenhangende melkderving en eventuele korting op het melkgeld bij overschrijding van de celgetalgrens.
Mastitis brengt de rundveesector flinke financiële schade toe. Bij klinische mastitis is de schade per getroffen koe in de eerste drie maanden van de lactatie ongeveer €275 en in de periode van vier tot negen maanden in de lactatie bedraagt deze ruim €140 (Halasa et al, 2018). Hierbij komen ook nog behandelingskosten en schade vanwege het voortijdig afvoeren van zieke dieren. In de tabel rechts vindt u een overzicht van kosten van mastitis in de vrije markt (Hogeveen, 2015).

Subklinische mastitis veroorzaakt schade door productieverlies. Bovendien wordt u gekort op het melkgeld wanneer het geometrisch tankmelkcelgetal de grens van 400.000 cellen per ml melk overschrijdt en wanneer het celgetal op het moment van scheppen boven de 400.000 cellen per ml melk komt. Ook vroegtijdige vervanging van dieren met een hoog celgetal is een kostenpost (Halasa et al, 2018).

Naast economische schade is mastitis van invloed op het dierenwelzijn en leidt het tot extra (inefficiënte) arbeid voor de veehouder en het werkplezier van de veehouder (GDDiergezondheid, 2018).
Totale kosten mastitis (€ per koe per jaar)
 
Hele bedrijf
Gemiddeld
Minimum
Maximum
Klinische mastitis
71
 
 
Subklinische mastitis
24
10
43
Faalkosten mastitis
96
14
160
Preventieve kosten
124
50
190
Totale kosten mastitis
220
82
319

Bron: Hogeveen (2015).
Ik gebruik de producten van AHV al sinds 2014. De AHV Cow Quick Bolus zet ik in als een koe een harde, pijnlijke uier heeft en, afhankelijk van hoe goed de melkproductie op gang komt, eventueel ook de AHV Cow Extra Bolus. Het gebruikersgemak is super: je kunt de melk gewoon blijven leveren.

L. de Wit, veehouder (Oudewater, Nederland)

AHV COW EXTRA BOLUS



De AHV Cow Extra Bolus is een aanvullend mineraalvoeder ter verbetering van het wel-zijn bij ontstekingen en pijnen en ter ondersteuning van het verwijderen van ingekapselde bacteriën in de uier.

AHV COW QUICK BOLUS



De AHV Cow Quick Bolus bevat dezelfde werkzame stoffen als de AHV Cow Extra Bolus maar biedt bij acute cases een directe werking door een snelle afgifte.

AHV COW ASPI



AHV Cow Aspi is een aanvullend, vloeibaar diervoeder ter verbetering van het welzijn bij ontstekingen en pijnen.
Dit product is alleenstaand inzetbaar en in combinatie met de AHV Cow Extra Bolus of de AHV Cow Quick Bolus.

WIST U DAT?

  • De motivatie om een klinische (zichtbare) mastitis te behandelen is het verlichten van pijn en het verbeteren van het welzijn. Daarnaast zijn besmetting van andere koeien en herstel van het productieniveau redenen voor behandeling van mastitis.
  • Als het kwartier niet bacteriologisch geneest, ontstaat een subklinische mastitis. Dit uit zich in een blijvend verhoogd koecelgetal en kan tot herhaalde klinische mastitisgevallen leiden.
  • Bij de behandeling is het van belang dat het ontstoken kwartier niet alleen zichtbaar, maar ook bacteriologisch geneest.

Via: GD Diergezondheid.

LITERATUUR & BRONNEN

  • Hiemstra, A.; Bovenhuis, H.; Ducro, B.J.; Groen, A.F., Kijk op fokken gezonde uiers: nieuwe studie wijst opnieuw op sterke relatie van celgetal en uierdiepte met aantal mastitisgevallen (2003), Veeteelt 20 (2003) 7. - ISSN 0168-7565 - p. 12-14.
  • Veearts.nl, Dierziekten-ABC (geraadpleegd op 10 mei 2018)
  • Halasa T., Huijps K., Osteras O., Hogeveen H., Economic effects of bovine mastitis and mastitis management: A review, Veterinary Quarterly (2007); p. 18-31.
  • Hogeveen, H. Mastitis en de vrije markt. Wageningen University & Research (mei 2015).
  • GDDiergezondheid.nl, Mastitis (geraadpleegd op 10 mei 2018).

PRODUCTEN

Lees per dierziekte over onze producten of bekijk onze online catalogus.

ADVIES & DISTRIBUTIE

Wij voorzien u graag van advies op maat en verzorgen snelle distributie in uw regio.

AFSPRAAK MAKEN

Voor een oriënterend gesprek of bezoek aan ons kantoor kunt u gemakkelijk een afspraak maken.

HELPDESK

Onze internationale telefonische helpdesk staat u graag te woord en is 7 dagen per week dag en nacht bereikbaar via +31 (0)38-3030127 (lokaal tarief).