DIERZIEKTE - PENSVERZURING

Pensverzuring (of pensacidose) is een veelvoorkomend probleem bij rundvee. Als een koe lijdt aan pensverzuring, is het evenwicht (pH) in de pens verstoord geraakt, er is dan een overmaat aan zuur in de pens (Piebes et al., 2009). Van pensverzuring zijn verschillende vormen bekend. Deze variëren van hyperacuut tot chronisch. De meest voorkomende vorm van pensverzuring op onze hedendaagse melkveebedrijven is de subacute pensverzuring (Moerman, 2015), in de wetenschappelijke literatuur ookwel SARA (sub-acute ruminal acidosis) genoemd (van Laarhoven, 2012). Er is dan sprake van pensvloeistof met een pH lager dan 5,8 (tot 5,5) (Dohme et al., 2008).

Op langere termijn kan pensverzuring leiden tot kreupelheid, verminderde vruchtbaarheid en meer algemene gezondheidsproblemen (Dohme et al., 2008). Pensverzuring kort na afkalven kan tevens zorgen voor gezondheidsproblemen verderop in de lactatie (van der Knaap, 2010).
 
In de eerste drie maanden van de lactatie krijgt 20% van de melkkoeien te maken met pensverzuring. Op 60% van de melkveebedrijven komt pensverzuring voor. (Van der Knaap, 2003). Dit leidt tot tegenvallende productie, lage gehaltes en problemen met onder andere vruchtbaarheid en klauwgezondheid. De kosten bedragen ongeveer €210,00 per koe met pensverzuring. Geschatte totale kosten van pensverzuring kunnen  echter oplopen tot €200,00 tot €300,00 per koe per jaar (van Laarhoven, 2012).

Voor een gemiddeld bedrijf met zeventig koeien kost pensverzuring jaarlijks bijna €3.000,00 en de indirecte kosten zijn de grootste kostenpost. De totale kosten van pensverzuring zijn €210,00 per koe per jaar, berekend middels het doorrekenen van negatieve effecten veroorzaakt door SARA.

In het voorbeeldmodel (zie tabel 7) wordt rekening gehouden met extra klauwbehandelingen (€10,40 tot €24,50), melkderving door klauwproblemen (8% tot 15%), afvoer van kreupele koeien (4% tot 20%) en kosten voor een langere tussenkalftijd (€0,70 tot €1,67 per koe per dag) (van Laarhoven, 2012).
In deze modelberekening is niet enkel rekening gehouden met de directe gevolgen maar ook met de indirecte gevolgen en de gevolgen op termijn door een modelberekening te hanteren. In deze modelberekening wordt aan de hand van de data van praktijkbedrijven, een voorbeeldbedrijf opgesteld met karakteristieken.
 

Tabel 7: Key performance indicators (KPI) van een voorbeeldbedrijf, met en zonder maatregelen voor SARA (van Laarhoven, 2012 / De Ridder, 2014).

Parameters voorbeeldbedrijf
Maatregelen SARA genomen: Ja
Maatregelen SARA genomen: Nee
Aantal melkkoeien
100
100
Leeftijd bij afvoer (jaar)
5,8
6,1
Jaarproductie (kg)
8.240
8.583
Vetgehalte
4,37%
4,50%
Eiwitgehalte
3,50%
3,55%
Tussenkalftijd (dagen)
418
400
Gemiddelde productieve levensduur in lactaties
3,2
3,5
Levensproductie bij afvoer (kg)
29.801
31.861
Vervangingspercentage
28%
26%
In 2016 zijn we begonnen met de AHV Cow Booster Bolus om de koeien die het nodig hadden, beter in hun energie te krijgen, te genezen van pensverzuring en ketose én om deze ziekten te voorkomen in de toekomst. Ons antibioticagebruik is zo gereduceerd tot een minimaal niveau.
P. en J. Bos, veehouders (Nieuwkoop, Nederland)

AHV COW BOOSTER BOLUS

AHV Cow Booster Bolus

AHV New Pharma oplossing, ter ondersteuning bij:
  • Energiehuishouding;
  • Stofwisseling.

MEER INFORMATIE

AHV COW BOOSTER POWDER

AHV Cow Booster

AHV New Pharma oplossing (te mixen voor drench), ter ondersteuning bij:
  • Energiehuishouding;
  • Stofwisseling.

MEER INFORMATIE
 
  • Moerman S. (2015). Nog veel onwetendheid over pensverzuring. Melkveebedrijf, nr 2, februari 2015, Diergezondheid, p. 21-22.
  • van der Knaap J. (2010). Pensverzuring in beeld. Veeteelt, oktober 1, 2010, p. 45.
  • van der Knaap, J. Zoeken naar stabiele pens-pH (2003), Veeteelt (September 2015) p. 24 - 25
  • Dohme F., DeVries T.J., Beauchemin K.A. (2008). Repeated ruminal acidosis challenges in lactating dairy cows at high and low risk for developing acidosis: ruminal pH. J Dairy Sci 2008; 91: 3554-3567.
  • van Laarhoven W. (2012). Pensverzuring bij herkauwers, Valacon Dairy. Studiemiddag van Speerstra Feed Ingredients BV, 2012 | Via: http://edepot.wur.nl/205589 (geraadpleegd: 3 mei 2018)
    Nieuweoogst.nu (2018). Pensverzuring: heeft jouw rundvee er ook last van? (9 maart, 2018, geraadpleegd op 22 mei, 2018)
  • de Ridder K. (2014). Evaluatie van management informatiesystemen in de melkveehouderij: diagnose van subacute pensverzuring door middel van biomerkers in melk als gevalsstudie. Universiteit Gent, België. Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen.
  • Piebes A.H.G., van de Griend B., Rijnders M.J.W., de Vries IJ.R., van der Weijden G.C., Crowe M.A., Gruys E., (2009). Subacute pensacidose, klauwproblemen en verminderde vruchtbaarheid bij (hoogproductieve) melkkoeien. Tijdschrift voor Diergeneeskunde, januari 2009.

NEW PHARMA OPLOSSINGEN

Lees over diverse dierziekten en bekijk onze online catalogus.

#NEWFARMER

Met New Pharma tonen New Farmers dat zij stààn voor goede zorg voor hun dieren. Volg het laatste nieuws en meer via onze social media.

ADVIES & DISTRIBUTIE

Wij voorzien u graag van advies op maat en verzorgen snelle distributie in uw regio.

HELPDESK

Onze internationale telefonische helpdesk staat u graag te woord en is 7 dagen per week dag en nacht bereikbaar via +31 (0)38-3030127 (lokaal tarief).
x